Libertariański Paternalizm w zarządzaniu majątkiem?

Tematem dzisiejszego wpisu jest chyba jeden z najpopularniejszych oksymoronów 2017 roku, a to za sprawą Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii dla profesora Richarda Thalera, wykładającego na Uniwersytecie w Chicago. Wyróżnienie dla ekonomisty behawioralnego to rzadki przypadek, dlatego warto zaznajomić się twórczością laureata.

Richard H. Thaler. źródło: https://www.flickr.com/people/43398414@N04

Według profesora Thalera „na ogół ludzie powinni być wolni i móc robić, co chcą” – na przykład wycofywać się z niechcianych umów, jeśli mają na to ochotę, co jest aspektem libertariańskim. Ujęciem paternalistycznym jest działanie tzw. Architektów wyboru za pomocą impulsów wpływających na ludzi, dzięki czemu mają żyć dłużej, zdrowiej i lepiej. Co ważne bodźce nie mogą być formą nakazów czy zakazów, a jedynie aspektem, który zmienia ludzkie zachowanie (przykładem może być umieszczanie owoców przy kasie w supermarkecie zamiast niezdrowego jedzenia, co może przyczynić się w sposób naturalny do zmniejszenia nadwagi w społeczeństwie). Ostatecznie impulsy nie blokują wyborów konsumenta, przez co zachowują jego autonomię.

Zastanawiające jest czy family office może pełnić rolę architekta wyboru w Libertariańskim Paternaliźmie profesora Thalera. Analizując przykłady zawarte w książce „Impuls. Jak podejmować właściwe decyzje dotyczące zdrowia, dobrobytu i szczęścia” autorstwa Thalera i Cass R. Sunstein można pokusić się o tak daleko idący wniosek. Już samo scentralizowanie i ujednolicenie raportowania sytuacji majątkowej z wielu instytucji klienta, może dać impuls do realnej oceny efektywności tychże instytucji. Informacje o zagrożeniach czy też szansach dotyczących wartości majątku w czasie pozwalają na łatwiejszą możliwość podejmowania autonomicznych decyzji.

Nagroda Nobla. źródło: Nobel Foundation

Ważne jest, aby architekci wyboru oferując rzekomo pożyteczne impulsy, nie mieli swoich własnych ukrytych priorytetów. Wydaje się, że jednym z czynników niwelujących to ryzyko jest rezygnacja przez architektów wyboru z prowizji od partnerów zewnętrznych. Przedstawienie sytuacji w ten sposób prowadzi do tego, iż Libertariański Paternalizm przestaje być tak naprawdę oksymoronem. Architekci wyboru mogą kultywować wolność wyboru w zarządzaniu majątkiem, poprzez zwiększanie świadomości, edukację klientów itp., co prowadzi do poprawy jakości podejmowanych przez nich decyzji.


Karol Ciesielski – Kuwik Ciesielski Family Office

Bibliografia: Richard H. Thaler, Cass R. Sunstein: „Impuls. Jak podejmować decyzje dotyczące zdrowia, dobrobytu i szczęścia” Wydanie I, Wydawnictwo Zysk i S-ka (2008)

back to top